Sigorta Ettirenin Beyan Yükümlülüğü

Sigorta sözleşmesi, sigortacı ile sigorta ettiren arasındaki sinallagmatik bir sözleşmedir. Sigortacı bir rizikoyu üstlenmeyi taahhüt eder ve sigorta ettiren de bunun karşılığında prim borçlanır. Riziko gerçekleştiğinde, başka bir deyişle sigortalanan olay meydana geldiğinde, sigortacı ya ortaya çıkan zararı tazmin eder ya da kararlaştırılan bedeli öder. Sigorta sözleşmesinde tarafların borçlarını biçimlendiren sigorta ettirenin beyan yükümlülüğüdür.

Beyan yükümlülüğü sigorta ettirenin en önemli yükümlülüğüdür. Çünkü sigortacı, sigorta sözleşmesinin kurulmasından sona ermesine kadar her aşamada sigortalanan menfaate ilişkin meydana gelen değişikliklerden beyan yükümlülüğü sayesinde bilgi sahibi olur. Sigortalanan menfaatin genellikle sigorta ettirenin hâkimiyet alanında olması sebebiyle sigortacı sigorta ettirenden gelen bilgiye muhtaçtır.

Beyan yükümlülüğü yukarıda da açıklandığı üzere sigorta ettirenin tüm borç ve yükümlülükleri ile ilgilidir. Bu sebeple uygulamada ortaya çıkan sorunlar sıklıkla yargı kararlarına konu olmaktadır. Çalışma konusu olarak sigorta ettirenin beyan yükümlülüğünün seçilmesinde bu husus etken olmuştur. Çalışmada mehaz Alman Sigorta Kanunu / Versicherungsvertragsgesetz (VVG) ile İsviçre Sigorta Kanunu / Schvveiz Versicherungsvertragsgesetz (S-VVG) beyan yükümlülüğüne ilişkin hükümlerinden faydalanılmıştır. Konunun daha iyi anlaşılmasını sağlamak amacıyla yüksek mahkeme kararlarına da yer verilmiştir.