Medeni Yargılamada Amicus Curiae'nın Görünümü Olarak Mahkeme Danışmanı

Amicus curiae, en basit ifadeyle üçüncü kişilerin yargılamaya katılarak görüş sunmalarına imkan sağlayan bir kurumdur. Anglo-Amerikan hukuku kökenli bu kurumun tarihsel gelişimi incelendiğinde amicus curiae olarak adlandırılan üçüncü kişilerin, kimi zaman mahkemeye yardımcı olmak amacıyla, kimi zaman davada temsil edilmeyen bir tarafı yargılamada temsil etmek amacıyla, kimi zaman ise bir menfaati savunmak amacıyla yargılamaya katılarak görüş sunduğu görülmektedir. Bu eserde amicus curiae kurumunun söz konusu işlevleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmakla birlikte, çalışma amicus curiae'nın mahkemeye yardımcı olma işlevini haiz görünümüne odaklanmaktadır. Amicus curiae'nın zaman içerisinde yargılamadaki ihtiyaçlar doğrultusunda hakimler tarafından şekillendirilen ve böylelikle birbirinden farklı işlevleri çatısı altında barındıran bir kurum olması, Türk medeni yargılama hukukunda hakimlerin gerekli durumlarda hukuki bilgi ihtiyacını gidermelerini sağlayabilecek bir kurum olarak amicus curiae'dan faydalanılmasının mümkün olup olmadığı sorusunu akla getirmektedir.

Bu çalışmada bu soru çerçevesinde yapılan incelemede, amicus curiae'nın mahkemeye yardımcı olma işlevini haiz görünümünün "mahkeme danışmanı" ismiyle, hakimin hukuki bilgi ihtiyacını gidermeye yönelik usuli bir araç olarak Türk medeni yargılama hukukunda işlevsel hale getirilmesinin mümkün olup olmadığı sorusuna cevap aranmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda, mahkeme danısmanının hukuki konularda bilirkisiye basvuru yasagına alternatif teskil edebilecek bir forma donusmemesini sağlama gereği temel alınarak, mahkeme danışmanının zaruret teşkil eden hallere özgü, son çare niteliğinde bir kurum olarak Türk medeni yargılama hukukunda işlevsel hale getirilmesi amacıyla önerilerde bulunulmuştur.